Marxists today | مارکسیست های امروز | marxists_today

۱۸:۳۷:۱۲ ۱۴۰۵/۰۵/۱۳

«سوسیالیسم برای ثروتمندان» تنها یک اشتباه تاکتیکی یا فساد اداری نیست، بلکه ویژگی بنیادین و نه یک باگ، در سیستم سرمایه داری مالی امروز است. خصوصی سازی سود و اجتماعی سازی زیان (اصل اساسی) فریدمن ادعا می کرد که ریسک پذیری در بازار، موتور پیشرفت است. اما وقتی ریسک پذیری بزرگ ترین بانک ها و شرکت ها به شکست منجر می شود (مانند بحران 2008)، نیولیبرال ها اولین کسانی هستند که برای «نجات اقتصاد» فریاد مداخله ی دولت سر می دهند. در اینجا، وابستگی نه برای فقیر، بلکه برای سرمایه دار معنا پیدا می کند: بانک های بزرگ به «بیمه ی سپرده ها» و «خرید اوراق سمی» توسط بانک مرکزی معتاد می شوند. سود هنگفت سال های قبل کاملاً خصوصی بود، اما زیان های کلان به صورت «کمک های اضطراری» به دوش مالیات دهندگان عمومی افتاد. این یعنی رفاهِ دولتیِ کاملاً وابسته ساز برای ثروتمندان نه تنها مجاز، بلکه مقدس است. یارانه ها: جیب مالیات دهنده، سفره ی شرکت ها فریدمن یارانه ی مسکن و غذا برای فقرا را مخل «منطق بازار» می دانست، اما هرگز به یارانه های عظیم کشاورزی در امریکا و اروپا حمله نکرد. شرکت های بزرگ کشت وصنعت (Agribusiness) سالانه ده ها میلیارد دلار یارانه دریافت می کنند تا محصولاتشان حتی در زمان مازاد تولید، در بازار قیمت گذاری مصنوعی شود. همین طور، معافیت های مالیاتی هنگفت برای شرکت های نفتی و فناوری (مانند کاهش مالیات بر سود خارج از کشور)، نوعی «رفاه پنهان» است. در این معادله، دولت همچنان بودجه را بین مردم توزیع می کند، اما گیرنده ی نهایی، سرمایه ای است که قبلاً سوداور بوده، نه انسانی که شغل خود را از دست داده است. نظامی گری و قراردادهای دولتی؛ بزرگترین پروژه ی رفاهی خصوصی مجتمع نظامی-صنعتی (Military-Industrial Complex) بارزترین مصداق این تناقض است. بودجه ی هنگفت نظامی امریکا در حقیقت یک یارانه ی عظیم به شرکت های هواپیماسازی، تسلیحاتی و فناوری است. فریدمن این را «دفاع از ازادی» می نامد، نه دخالت دولت در بازار. اما در عمل، پنتاگون بهعنوان یک خریدار انحصاری و تضمین شده عمل می کند که برای محصولات با قیمت های نجومی، مشتری همیشگی است. این بزرگترین نمونه ی «برنامه ی رفاهی» برای سهام داران وال استریت است، با این تفاوت که هیچ ازمون وسع و هیچ شرط تحقیرامیزی برای دریافت ان وجود ندارد. حمایت از حقوق مالکیت فکری: انحصار دولتی برای چند ملیتی ها نیولیبرال ها شدیداً با انحصار دولتی در تولید (مانند کارخانه های دولتی) مخالفند، اما با قوی ترین انحصار قانونی یعنی حقوق مالکیت فکری (Patent ها و کپی رایت ها) کاملاً موافقند. این انحصارها که توسط دولت وضع و با نیروی پلیس (دادگاه ها) اجرا می شوند، به شرکت های داروسازی و فناوری اجازه می دهند تا قیمت های انحصاری تعیین کنند. این یعنی دولت برای ثروتمندان، بازار را مصنوعاً کمیاب می کند، در حالی که برای فقرا، هرگونه تعرفه یا تعرفه ی حمایتی را «دخالت در مکانیسم قیمت ها» می نامد. چرا فریدمن هرگز به این تناقض پاسخ نداد؟ پاسخ اینجاست که فریدمن و پیروانش تعریف خاصی از «دخالت» دارند. از نظر ان ها، تنها مداخله ای مضر است که قیمت های نسبی کالاهای مصرفی را تغییر دهد (حداقل دستمزد، تعرفه ها، رفاه عمومی). اما مداخله ای که ساختار مالکیت و امنیت سرمایه را تضمین کند (یارانه ها، بیل اوت ها، بیمه ی سپرده ها، حمایت نظامی از بازارهای نفت)، نه تنها مداخله نیست، بلکه پیش شرط بنیادین «ازادی» محسوب می شود. به عبارت روشن تر، در ایدیولوژی نیولیبرال، وظیفه ی دولت، حمایت از جریان سود است، نه حمایت از جریان زندگی. بنابراین دولت برای سرمایه، نقش «پدری مهربان و بی قیدوشرط» را بازی می کند، اما برای کارگر، نقش «بازپرسی سخت گیرانه» را که مدام او را به تنبلی و وابستگی متهم می سازد.