خروج و اعتراض و وفاداری | exitvoiceloyalty

۲۳:۱۰:۱۱ ۱۴۰۵/۰۴/۱۹

✳️ سوگیری چارچوب بندی (Framing Bias) 📦 «گاهی انچه تصمیم ما را تغییر می دهد، خودِ اطلاعات نیست؛ بلکه شیوه ای است که اطلاعات ارایه می شوند.» تصور کنید قصد سرمایه گذاری در یک صندوق را دارید. در معرفی ان گفته می شود: «این صندوق در 90 درصد دوره های سرمایه گذاری به بازده مورد انتظار خود رسیده است.» اما شخص دیگری دربارهٔ همان صندوق می گوید: «این صندوق در 10 درصد دوره های سرمایه گذاری به بازده مورد انتظار خود نرسیده است.» اگرچه هر دو عبارت دقیقاً یک واقعیت را بیان می کنند، بسیاری از افراد گزینهٔ نخست را جذاب تر و کم ریسک تر ارزیابی می کنند. این تفاوت در قضاوت، نمونه ای از سوگیری چارچوب بندی است. سوگیری چارچوب بندی نیز در گروه خطاهای پردازش اطلاعات در مالی رفتاری قرار می گیرد. در این سوگیری، افراد ممکن است بسته به شیوه ای که یک مسیله یا اطلاعات برای انان ارایه می شود، دربارهٔ واقعیتی یکسان تصمیم های متفاوتی بگیرند. به بیان دیگر، ذهن انسان تنها به محتوای اطلاعات واکنش نشان نمی دهد، بلکه شیوهٔ ارایهٔ ان ها نیز بر قضاوت و تصمیم گیری اثر می گذارد. فرض کنید سرمایه گذاری در حال تکمیل یک پرسشنامهٔ سنجش ریسک پذیری است. در یک نسخه از پرسشنامه، ریسک یک پرتفوی با دامنهٔ بازده های احتمالی نمایش داده می شود و در نسخه ای دیگر، همان اطلاعات تنها با میانگین بازده و انحراف معیار ارایه می شود. اگرچه ویژگی های واقعی پرتفوی ها کاملاً یکسان است، بسیاری از افراد بسته به نحوه و حتی ترتیب ارایهٔ اطلاعات، پرتفوی متفاوتی را انتخاب می کنند. این مثال نشان می دهد که حتی بدون تغییر در محتوای اطلاعات، شیوهٔ ارایهٔ ان ها نیز می تواند بر تصمیم های سرمایه گذاری اثر بگذارد. نمونه ای دیگر، دو شرکت بیمه، طرحی با پوشش کاملاً یکسان ارایه می کنند. شرکت اول اعلام می کند: «95 درصد هزینه های درمانی تحت پوشش این بیمه قرار می گیرد.» شرکت دوم همان طرح را این گونه معرفی می کند: «5 درصد هزینه های درمانی تحت پوشش این بیمه نیست.» اگرچه هر دو عبارت دقیقاً یک واقعیت را بیان می کنند، بسیاری از افراد طرح نخست را مطلوب تر و کم ریسک تر ارزیابی می کنند و احتمال بیشتری دارد ان را انتخاب کنند. در اینجا نیز واقعیت تغییری نکرده است؛ تنها چارچوب ارایهٔ ان تغییر کرده است. یکی از شکل های مهم سوگیری چارچوب بندی، چارچوب بندی محدود (Narrow Framing) است. در این حالت، افراد یک تصمیم یا سرمایه گذاری را به صورت مستقل ارزیابی می کنند و به جای توجه به تصویر کلی، تنها بر یک یا چند ویژگی خاص تمرکز می کنند. برای مثال، سرمایه گذاری را در نظر بگیرید که تنها به سابقه و توانایی مدیرعامل یک شرکت توجه می کند، اما عواملی مانند وضعیت صنعت، عملکرد بنیادی، ارزش گذاری شرکت و نقش ان سرمایه گذاری در کل پرتفوی را نادیده می گیرد. این نگاه محدود باعث می شود تصمیم او بر پایهٔ بخشی از واقعیت شکل بگیرد، نه بر اساس تصویر کامل. پیامد این سوگیری ان است که افراد ممکن است میزان واقعی ریسک پذیری خود را به درستی ارزیابی نکنند یا هنگام تصمیم گیری بیش از اندازه تحت تاثیر نحوهٔ بیان اطلاعات قرار گیرند. همچنین، در چارچوب بندی محدود، تمرکز بر یک تصمیم یا یک ویژگی خاص می تواند موجب نادیده گرفتن اهداف بلندمدت، وضعیت کلی پرتفوی و ارتباط میان دارایی ها شود. در نتیجه، تصمیم هایی اتخاذ می شود که لزوماً با منافع بلندمدت سرمایه گذار سازگار نیستند. برای انکه این سوگیری کمتر بر تصمیم ها اثر بگذارد، باید هر تصمیم از زوایای مختلف بررسی شود و اطلاعات در صورت بندی های متفاوت بازنویسی و مقایسه شوند. همچنین بهتر است به جای تمرکز بر سودها یا زیان های تحقق یافته، تصمیم ها بر پایهٔ چشم انداز اینده و در چارچوب کل پرتفوی و اهداف سرمایه گذاری اتخاذ شوند. پرسش هایی مانند «اگر همین اطلاعات به شکل دیگری بیان می شد، ایا باز هم همین تصمیم را می گرفتم؟» یا «ایا این تصمیم را در چارچوب کل پرتفوی و اهداف بلندمدتم ارزیابی کرده ام یا تنها بر یک جنبهٔ خاص تمرکز کرده ام؟» می توانند به کاهش اثر این سوگیری کمک کنند. 💠 سوگیری چارچوب بندی نشان می دهد که گاهی انچه تصمیم های مالی ما را تغییر می دهد، تغییر در واقعیت نیست؛ بلکه تغییر در شیوه ای است که همان واقعیت برای ما روایت می شود. @exitvoiceloyalty