سبدگردان آروین🔝 | arvin_capital

۱۵:۴۳:۳۷ ۱۴۰۵/۰۴/۰۱

🤔ایا افزایش نرخ سود بانکی تهدیدی برای بازار سهام است؟ ✅طی روزهای اخیر، انتشار برخی اخبار و شایعات درباره احتمال افزایش نرخ سود سپرده ها و تسهیلات بانکی، بار دیگر نگرانی هایی را در میان فعالان بازار سرمایه ایجاد کرده است. تجربه سال های گذشته نیز نشان داده که هر زمان موضوع افزایش نرخ سود مطرح می شود، بخشی از بازار سهام با نگرانی از خروج نقدینگی و افزایش جذابیت سپرده های بانکی مواجه می شود. اما ایا در شرایط فعلی اقتصاد ایران، افزایش نرخ های مصوب می تواند اثر معناداری بر بازار سرمایه داشته باشد؟ برای پاسخ به این پرسش، ابتدا باید میان «نرخ های رسمی» و «نرخ های موثر» تفاوت قایل شد. ✅واقعیت این است که سال هاست نرخ های مصوب و نرخ های موثر در اقتصاد ایران از یکدیگر فاصله گرفته اند. در حالی که نرخ سود رسمی سپرده های بلندمدت در سطحی مشخص قرار دارد، بسیاری از بانک ها برای جذب منابع بزرگ، بسته به شرایط مشتری و حجم سپرده، نرخ هایی به مراتب بالاتر پیشنهاد می کنند. از سوی دیگر در بخش تسهیلات نیز اگرچه نرخ رسمی 23 درصد اعلام می شود، اما در عمل و از طریق ابزارهایی مانند مسدودسازی بخشی از سپرده، اخذ میانگین موجودی یا سایر سازوکارهای متداول، هزینه واقعی تامین مالی برای متقاضیان در سطوحی بسیار بالاتر قرار می گیرد. ✅برای درک بهتر این موضوع کافی است به بازار بدهی نگاه کنیم. بازاری که امروز حرفه ای ترین بازیگران مالی کشور اعم از صندوق های درامد ثابت، بانک ها، شرکت های سرمایه گذاری و نهادهای مالی در ان حضور دارند. بازده تا سررسید بسیاری از اوراق بدهی در ماه های اخیر در محدوده حدود 40 درصد نوسان کرده است. این یعنی فعالان حرفه ای بازار، ارزش زمانی پول و نرخ تعادلی تامین مالی را مدت هاست در سطوحی بسیار بالاتر از نرخ های رسمی قیمت گذاری کرده اند.بنابراین بخش عمده این تغییر پیش تر در رفتار فعالان اقتصادی، بانک ها و بازار بدهی منعکس شده است و اثر واقعی چنین تصمیمی بیش از انکه اقتصادی باشد، می تواند جنبه روانی و انتظاری داشته باشد. ✅نکته مهم تر ان است که در اقتصاد ایران، برخلاف اقتصادهای توسعه یافته، نرخ سود الزاماً متغیر مستقلی نیست که بتواند به تنهایی مسیر بازار سرمایه را تعیین کند. نرخ سود خود تابعی از متغیرهایی نظیر تورم انتظاری، کسری بودجه دولت، رشد نقدینگی، وضعیت نظام بانکی و شرایط تامین مالی است. به همین دلیل نیز مشاهده می شود که نرخ های بازار پول، نرخ های بازار بدهی و انتظارات تورمی در نهایت از طریق سازوکار عرضه و تقاضای منابع به سمت یک نقطه تعادلی حرکت می کنند. ✅از نگاه دیگر به این مهم واقعیت نرخ بهره مدت هاست خود را در سطوح بالا تطبیق داده است. امروز بسیاری از شرکت ها، تحلیلگران و سرمایه گذاران در مدل های ارزش گذاری خود نرخ های تامین مالی و بازده بدون ریسک را بر مبنای واقعیت های بازار محاسبه می کنند، نه صرفاً اعداد درج شده در بخشنامه ها و مصوبات.البته این موضوع به معنای بی اهمیت بودن تصمیمات سیاست گذار پولی نیست. هرگونه تغییر رسمی در نرخ سود می تواند بر انتظارات فعالان اقتصادی اثر بگذارد و در کوتاه مدت فضای روانی بازار را تحت تاثیر قرار دهد. اما اثرات پایدار و بنیادی زمانی شکل می گیرد که نرخ های موثر اقتصاد تغییر کنند؛ موضوعی که در نهایت تابع عرضه و تقاضای منابع، وضعیت نقدینگی، تورم انتظاری، کسری بودجه دولت و شرایط نظام بانکی است. 📌به اعتقاد نگارنده، انچه امروز باید بیش از نرخ های مصوب مورد توجه فعالان بازار سرمایه قرار گیرد، روند نرخ های موثر در بازار پول و بازار بدهی است. این نرخ ها هستند که هزینه واقعی سرمایه، ارزش گذاری دارایی ها و تصمیمات سرمایه گذاری را شکل می دهند. به همین دلیل به نظر می رسد بخش مهمی از نگرانی های مطرح شده درباره افزایش احتمالی نرخ سود، بیش از انکه ریشه در تغییر واقعی متغیرهای اقتصادی داشته باشد، ناشی از اثرات روانی خبر و تجربه تاریخی واکنش بازار به چنین اخبار و شایعاتی است. در نهایت انچه برای بازار سرمایه اهمیت بیشتری دارد نه تغییر چند واحد درصدی نرخ های مصوب، بلکه مسیر متغیرهای بنیادی اقتصاد شامل تورم، سیاست های ارزی، چشم انداز سوداوری شرکت ها، وضعیت بودجه دولت و جریان نقدینگی است. از این منظر، به نظر می رسد بازار بیش از انکه به «عدد اعلامی نرخ سود» واکنش نشان دهد، به «نرخ واقعی کشف شده در اقتصاد» توجه دارد؛ نرخی که هم اکنون نیز تا حد زیادی توسط سازوکار عرضه و تقاضا تعیین شده است. #سبدگردان_اروین