زرَنکا | zran_ka

۱۳:۰۶:۳۶ ۱۴۰۵/۰۳/۲۸

نرخ اسمی سود و تسهیلات بانکی افزایش پیدا می کند؟! بعد از چند شایعه در مورد تغییر نرخ سود سپرده و تسهیلات بانکی، خبرگزاری فارس به نقل از معاون بانک مرکزی عنوان کرد که نرخ سود سپرده در یک یا دو مرحله می تواند از 23 به 33 درصد و نرخ تسهیلات نیز متناسب با ان تا 35 درصد افزایش پیدا کند. اما بیایید چند نکته در این مورد را مرور کنیم. 1) نرخ سود (نرخ بهره) واقعی بازار در حال حاضر از حدود 39 درصد تا 41 درصد. این نرخ واقعی خودش را در نرخ سود اوراق دولتی و بازار بدهی نشان می دهد. بماند که هرچقدر ریسک اوراق بالاتر بروند نرخ سود بالاتر نیز می رود. اما اگر همین را معیار قرار دهیم پس با این تغییر اعلام شده، نرخ سود یا نرخ بهره افزایش پیدا نمی کند، بلکه واقعی تر می شود. اخیرا حتی دولت در حراج های اوراق نیز این سیاست واقعی کردن نرخ سود را دنبال کرد و حراج های اوراق در حال حاضر با نرخ واقعی انجام می شود. 2) یک سوال پرتکرار از زمان انتشار این خبر، تاثیر تغییر نرخ سود اسمی بر روی نرخ سود واقعی بازار است. در کوتاه مدت ممکن است تغییر نرخ سود اسمی سپرده و تسهیلات، نرخ سود واقعی اوراق و بازار بدهی را تحت تاثیر قرار دهد و حتی کمی افزایش دهد اما در بلندمدت نرخ بهره تحت تاثیر سه عامل نرخ تورم، نرخ رشد اقتصادی و سیاست پولی و مالی است. لذا می توان به طور خلاصه گفت این تغییر تاثیر قابل توجه و پایدار بر نرخ بهره ندارد و نرخ بهره تحت تاثیر فاکتورهای دیگری که ذکر شد تغییر می کند. 3) در حال حاضر به دلیل سیاست انضباطی بانک مرکزی، اخذ تسهیلات با نرخ واقعی نیز چندان راحت نیست چه رسد به اخذ وام با نرخ اسمی 24 درصدی. لذا حتی در روندهای تورمی، مردم و سرمایه داران چندان توانایی اخذ وام برای استفاده از فرصت های تورمی را نداشتند. این وام های خرد است که در این سال ها بسیار افزایش پیدا کرده است که به شکل فروش اقساطی یا BNPL روی پلتفرم های فینتک و لندتک می بینیم. از روی تبلیغات وام و فروش اقساطی در سطح شهر، رشد این بخش را می توانید حدس بزنید. به نظر می رسد مهمترین عامل تاثیر گذار اقتصاد غیردولتی روی نرخ بهره، کماکان همین وام های خرد باشد که با نرخ های واقعی 40 تا 50 درصد پرداخت می شود و با جمع هزینه های دیگر حتی به 70 تا 80 درصد نیز می رسد. پس نرخ بهره واقعی در صورت تورم به دلیل تمایل به خرید اقساطی و اخذ تسهیلات خرد می تواند رشد کند. 4) موضوع مهم دیگر تاثیر کسری بودجه ی دولت است که می تواند نرخ بهره را تحت تاثیر قرار دهد. در حال حاضر با چشم انداز انتشار 1000 همتی اوراق دولتی (که در بودجه قانون شده است) نرخ سود اوراق دولتی حدود 40 درصد است و اگر انتشار اوراق در همین حد باشد، تا انتهای سال می توان انتظار داشت چندان افزایش پیدا نکند. (بجز در مقاطعی مثلا تا 42 یا 43 برسد) اما نگاه واقعی به بودجه نشان می دهد که حتی با فرض صادرات نفت از تیرماه پس از رفع محاصره، کسری بودجه ای که باید از انتشار اوراق تامین شود، بیشتر باشد و به 2000 همت برسد. البته اگر دولت سهم 20 درصدی صندوق توسعه را پرداخت نکند، این عدد به 1500 همت محدود می شود. در حالت 1500 همت نرخ سود اوراق دولتی تا 45 درصد (به صورت میانگین) می تواند برسد و در حالت 2000 همت حتی کمی بالاتر را نیز می تواند ببیند. 5) از منظر بورس در حال حاضر و با نرخ سود بدون ریسک 40 درصد است و پی بر ای اینده نگر براساس این نرخ قابل تخمین زدن است. در حال حاضر پی بر ای اینده نگر بورس با دلار 147 هزار تومانی رسمی برای امسال 5.5 واحد است. اگر دلار رسمی رشد کند و مثلا به 160 برسد، پی بر ای اینده نگر حدود 5 خواهد بود. تغییر نرخ سود سپرده و تسهیلات نرخ سود بدون ریسک در دسترس 40 درصدی را تغییر نمی دهد لذا پی بر ای اینده نگر کماکان مثل گذشته می تواند باشد. 6) از نظر تحلیلی با این نرخ سود بدون ریسک 40 درصدی، پی بر ای اینده نگر جذاب برای خرید 4 واحد یا کمتر است (با فرض نرخ رشد سوداوری تورمی و نه واقعی). در حال حاضر علی رغم اینکه پی بر ای اینده نگر میانگین 5.5 است، بسیاری از سهم ها کمتر از 4 هستند و در سطح ارزندگی. اما در طرف دیگر نمادهایی نیز وجود دارند که پی بر ای اینده نگر انها 7 واحد تا بالای 10 واحد است. اتفاقا در بازار برخی از همین نمادها را به شکل سنگینی خریداری نیز می نمایند. در هر صورت فعلا با نرخ سود بدون ریسک 40 درصدی، پی بر ای اینده تعادلی بازار 5 تا 5.5 واحد و سهام جذاب برای خرید و سرمایه گذاری پی بر ای اینده نگر زیر 4 واحد است. حسن کاظم زاده @fardaname